Ўзбекистон Республикаси Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги

Электрон тижорат соҳасини янада ривожлантириш мақсадида 2026 йил 10 сентябрда ЎРҚ-1173-сонли “Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига электрон тижорат соҳасини такомиллаштиришга қаратилган қўшимча ва ўзгартиришлар киритиш тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни қабул қилинди. Мазкур Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.

Солиқ кодексига киритилган ўзгартириш ва қўшимчаларга асосан Ўзбекистон Республикаси резидентларига электрон шаклдаги хизматларни кўрсатувчи ёки электрон савдо платформалари орқали товарларни реализация қилувчи чет эл юридик шахсларига солиқ солиш маъмурчилиги такомиллаштирилмоқда. Хусусан:

электрон савдо платформалари орқали жисмоний шахсларга товарлар реализация қилинганда, харидорнинг яшаш жойи ва товарларни етказиб бериш жойи Ўзбекистон Республикаси бўлса, товарларни реализация қилиш жойи Ўзбекистон Республикаси деб эътироф этилади;
бевосита жисмоний шахслар билан ҳисоб-китобларда иштирок этадиган воситачилар, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг электрон савдо платформалари операторлари солиқ агентлари деб эътироф этилади;
ҳисобга қўйиш (ҳисобдан чиқариш) тўғрисидаги ариза солиқ органига фаолият бошланган (тугатилган) кундан эътиборан ўттиз календарь кундан кечиктирмай берилади;
солиқ ҳисоботи солиқ тўловчининг шахсий кабинети орқали электрон шаклда тақдим этилади;
чет эл юридик шахсларига қоғозда ёки телекоммуникация каналлари орқали электрон шаклда жўнатилган ҳужжатлар жўнатилганидан сўнг ўттиз кундан кейин олинган деб ҳисобланади.

“Электрон тижорат тўғрисида”ги Қонунга киритилган ўзгартириш ва қўшимчалар қуйидагиларни назарда тутади:

тушунчалар тизими янгиланиб, “буюртмалар агрегатори”, “буюртмалар агрегатори оператори”, “рақамли стриминг хизмати”, “рақамли стриминг хизмати оператори” каби янги тушунча ва атамалар киритилиши;
электрон савдо платформаси, буюртмалар агрегатори ва рақамли стриминг хизмати операторларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари белгиланиши, шу жумладан сотувчиларнинг лицензия ва рухсат этиш ҳужжатларини текшириш, шахсга доир маълумотлар конфиденциаллиги ҳамда ахборот ва киберхавфсизликни таъминлаш;
истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш – шартнома бўйича мажбуриятлар бажарилиши ва сифатсиз товар етказиб берилиши учун асосий жавобгарликни сотувчига юклатиши, сотувчи харидорнинг қонуний талабларини қаноатлантира олмаган тақдирда эса электрон тижорат оператори субсидиар жавобгар бўлиши;
“эскроу” хизмати кўрсатилаётганда, сотувчи маблағларни қайтаришни рад этса, электрон тижорат оператори маблағларни харидорга мустақил равишда қайтариш ҳуқуқига эга бўлиши;
тўловларни амалга ошириш қоидалари – электрон тижорат доирасидаги ҳисоб-китоблар алоҳида банк ҳисобварақлари (якка тартибдаги тадбиркорлар ва ўзини ўзи банд қилган шахслар учун – электрон ҳамёнлар) орқали амалга оширилишини назарда тутиш;
трансчегаравий электрон тижорат тушунчаси жорий этилиши, унинг тартиб-таомиллари Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланиши;
рақамли маҳсулотлар экспорти ва импортининг ўзига хос хусусиятлари – рақамли дистрибуция усуллари билан экспорт ёки импорт қилинаётган рақамли маҳсулотларга божхона расмийлаштируви амалга оширилмаслиги, хорижий электрон савдо платформалари орқали экспорт қилинганда хорижий валютадаги тушум платформа хизматлари қиймати чегириб ташланган ҳолда экспорт қилувчининг ҳисобига келиб тушишини назарда тутиш.

Ушбу Қонуннинг қабул қилиниши қуйидагиларга хизмат қилади:

рақамли иқтисодиёт ва электрон савдо платформаларини (сервисларини) янада ривожлантириш;
электрон тижоратнинг шаффоф ва очиқ экотизимини яратиш;
рақобат муҳитини яратиш ва янги солиқ тушумларини таъминлаш;
рақамли маҳсулотлар (хизматлар) харидорларининг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш;
экспорт имкониятларини кенгайтириш ва миллий маҳсулотларни илгари суриш, шунингдек, валюта тушумини кўпайтириш.